زمان مطالعه: 7 دقیقه

درب و پنجره‌های UPVC (2)

در مقاله پیش اطلاعات پایه مربوط به درب و پنجره‌های UPVC مرور شد؛ در این مقاله اطلاعات تکمیلی که خریداران هایپرساز برای انتخاب و اجرای پنجره‌ها به آن نیاز دارند مورد اشاره قرار می‌گیرد.

عملکرد حرارتی پنجره UPVC

یکی از مزایای اصلی درب و پنجره‌های UPVC مقاومت حرارتی آنها و صرفه‌جویی در مصرف انرژی است. مقاومت حرارتی پنجره وابسته به دو عامل شیشه و پروفیل UPVC می‌باشد. در مبحث 19 مقررات ملی ساختمان ضرایب انتقال حرارتی شیشه مطابق جدول زیر ارائه شده است:

شرح

ضریب انتقال حرارت سطحی(Uw/m2.k

شیشه تک جداره

5/8
شیشه دوجداره با فاصله 10 میل پرشده با هوا

2/9

شیشه دوجداره با فاصله 10 میل پرشده با گاز آرگون  85 درصد

2/8
شیشه دوجداره با فاصله 12میل پرشده با هوا

2/8

شیشه دوجداره با فاصله 12 میل پرشده با گاز آرگون 85 درصد

2/7

ضریب انتقال حرارت پنجره UPVC بستگی به مشخصات شیشه و پروفیل فریم داشته و به شرح زیر می‌باشد:

Ug

Ufr

1/5

1/8

2/5

2/7 2/6 2/6

2/9

2/8

2/6 2/7 2/9
2/9 2/7 2/8

3

عملکرد حرارتی پروفیل‌های UPVC با افزایش ضخامت جدار آن بهبود می‌یابدف پروفیل‌های تولید شده با کلاس A دارای ضخامت جدار قابل رؤیت بیش از 2/8 میل می‌باشند. علاوه بر آن عامل دیگری که عملکرد حرارتی پروفیل را بهبود می‌بخشد، تعداد کانال‌های پروفیل است؛ یعنی تعداد محفظه‌هایی که در مسیر انتقال حرارت از بیرون به داخل وجود دارد. پروفیل‌های موجود در بازار 3، 4 و 5 کاناله هستند. وینتک و هافمن پروفیل‌های 4 و 5 کاناله، ویستابست پروفیل‌های 3 و 5 کاناله، ایده‌آل پروفیل‌ 4 کاناله و همارشتن پروفیل‌ 3 کاناله تولید می‌نمایند. به طور معمول عرض پروفیل‌های فریم 3 و 4 کاناله 60 میلی‌متر و عرض پروفیل‌های فریم 5 کاناله 70 میلی‌متر می‌باشد. بدیهی است با افزایش عرض پروفیل و تعداد کانال‌های آن وزن پروفیل مصرفی افزایش خواهد یافت. به عنوان مثال پروفیل فریم 5 کاناله ویستابست از پروفیل فریم 3 کاناله، 26 درصد سنگین‌تر است. با توجه به اینکه سطح نمای پنجره UPVC دارای بازشو، به طور متوسط حدود30 درصد با پروفیل و حدود 70 درصد با شیشه تأمین می‌شود، خریدار برای بهبود عملکرد حرارتی پنجره می‌بایست بررسی کند که آیا بهبود عملکرد حرارتی شیشه کم هزینه‌تراست یا بهبود عملکرد حرارتی پروفیل از طریق افزایش عرض و تعداد کانال‌های آن.

فشار باد

   یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده مشخصات پروفیل و شیشه دوجداره فشار باد است. بر اساس مبحث 6 مقررات ملی ساختمان، فشار مبنای محاسبه باد در شهرهای مختلف کشور از 39 تا 104 کیلوگرم بر مترمربع می‌باشد. مثال زیر گویای دامنه‌ی وسیع فشار باد می‌باشد. فشار باد محاسباتی برای ساختمان 2 طبقه در مناطق پرتراکم شهرهای کم باد مانند شیراز یا گرگان حدود 55 کیلوگرم بر مترمربع و فشار باد محاسباتی برای ساختمان به ارتفاع 20 متر در مناطق خارج از شهر مناطق پر باد مانند کرمان یا اردبیل حدود  238 کیلوگرم بر مترمربع برآورد می‌شود. بنابراین ضروری است که خریدار پنجره، موقعیت و ارتفاع ساختمان خود را با سازنده در میان گذارد تا سازنده براساس جداول محاسباتی، مشخصات پروفیل مورد نیاز و شیشه‌ی دوجداره را تعیین نماید. تعیین مشخصات پروفیل در واقع به معنای تعیین ضخامت تقویت‌کننده‌ی گالوانیزه داخل پروفیل UPVC است. ضخامت متداول تقویت‌کننده‌ی گالوانیزه 1/5 میلی‌متر می‌باشد ولی برحسب نیاز می‌تواند تا 3 میلی‌متر در نظر گرفته شود. بعضی سازندگان تصورمی‌کنند با توجه به اینکه فشار باد محاسباتی بر مبنای دوره‌ی بازگشت 50 ساله تعیین می‌شود و احتمال تجاوز از باد مورد نظر 2 درصد در سال است پس پنجره‌ایی که بر این مبنا طراحی نشده باشد (under design) قبل از وقوع باد نهایی هیچ مشکلی نخواهد داشت. در صورتی که این طور نیست پنجره‌ای که درست طراحی نشده باشد در بادهای کم‌تر از باد طرح (باد سرویس) که در طول عمر ساختمان به دفعات تکرار می‌شود، دچار لرزش یا زوزه کشیدن خواهد شد و این آسایش ساکنان ساختمان را کاهش می‌دهد.

متره و برآورد

در این بخش ابتدا آنالیز کلی هزینه ساخت‌وساز و نصب پنجره UPVC مطرح می‌شود، سپس یک پنجره‌ی به خصوص، متره شده با تجزیه بهای فهرست ابنیه سال 1400 مقایسه می‌شود. در حال حاضر اجزای هزینه درب و پنجره UPVC برای موارد متعارف (پروفیل سفید، بازشو غیر فولکس واگنی، شیشه دوجداره معمولی) به شرح زیر است:

شرح هزینه

درصد
پروفیل (شامل تقویت کننده گالوانیزه و لاستیک درزبندی)

50-60

شیشه دوجداره

15-20
یراق‌آلات

15-20

نصب

10

پنجره‌ای به ابعاد 120*150سانتی‌متر و دارای یک بازشوی تک حالته را بررسی می‌کنیم:

مقادیر پروفیل‌های این پنجره با فرض استفاده از پروفیل ویستابست به شرح زیر برآورد می‌شود:

پروفیل

طول (متر) وزن (کیلوگرم) وزن کل (کیلوگرم)
507/01 فریم 5/4 1/24

6/7

507/02 سش

3/94 1/43 5/63
507/03 مولیون 1/42 1/35

1/92

507/06 زوار

7/3 0/19 1/4
مجموع 20/06

15/65

خلاصه متره این پنجره بدون یراق آلات به این شرح است:

در صورتی که  به جای پروفیل 3 کاناله از پروفیل 5 کاناله ویستابست استفاده شود، وزن پنجره 18/4 کیلوگرم خواهد بود. یعنی 17/5 درصد افزایش یافته و به ازای یک مترمربع پنجره 10/2 کیلوگرم پروفیل UPVC به کار رفته و سطوح شیشه‌خور آن نیز به 70/4 درصد کاهش می‌یابد.

اینک به برآورد هزینه تهیه، ساخت و نصب این پنجره با شیشه دوجداره 4+4 بر اساس فهرست بهای ابنیه سال 1400 می‌پردازیم:

شرح ردیف

شماره ردیف واحد مقدار مبلغ واحد مبلغ کل (ریال)
تهیه و نصب پنجره UPVC با نوار لاستیک آب‌بند و تقویت‌کننده گالوانیزه 231,110 کیلوگرم 15/65 1,156,000

18,091,400

تهیه و نصب شیشه 4 میل‌

240,102 مترمربع 1/29*2 637,500

1,644,750

اضافه بهای دوجداره کردن شیشه

240,725 مترطول 7/3 291,500 2,127,950
مجموع

21,864,100

مجموع هزینه با احتساب ضرایب بالاسری طرح عمرانی و تجهیز کارگاه                              29,560,263 ریال

در فهرست بهای ابنیه برای ساخت و نصب درب و پنجره UPVC تنها یک ردیف پیش‌بینی شده لذا با توجه به این که تنوع شکل هندسی و تنوع بازشوهای پنجره‌ها در فهرست بها دیده نشده اختلاف متره واقعی پنجره یادشده با تجزیه بهای فهرست 1400 دور از انتظار نخواهد بود.

اینک به تجزیه بهای پنجره یاد شده بر اساس دفترچه تجزیه بهای ابنیه سال 1400 می‌پردازیم:

شرح هزینه

مقدار به ازای یک کیلوگرم پنجره UPVC مبلغ

درصد

تهیه مصالح – پروفیل UPVC

1/02 10,375,950 47/5
تهیه مصالح – ورق گالوانیزه 5/1 میل 0/95 3,791,212

17/3

تهیه مصالح – لاستیک آببند EPDM

0/045 443,677 2
تهیه مصالح – پیچ و مهره 0/003 9,390

تهیه مصالح – شیشه دوجداره 4+4

3,206,795 14/7

نیروی انسانی، حمل، ابزارآلات

4,037,076

18/5

مجموع 21,864,100

100

بدین ترتیب مطابق تجزیه بهای فهرست ابنیه سال 1400 هزینه‌های مستقیم پنجره یادشده شامل 81/5 درصد بابت مصالح و 18/5 درصد بابت نیروی انسانی، ابزارآلات و حمل می‌باشد.

لازم به ذکر است برای واقعی شدن هزینه پنجره مطابق فهرست بها، هزینه‌های تعدیل نیمه اول سال جاری که تاکنون اعلام نشده است می‌بایست اضافه گردد.

ملاحظات مونتاژ

نکاتی که می‌بایست به هنگام مونتاژ درب و پنجره UPVC رعایت شود با استفاده از راهنمای مونتاژ یکی از سازندگان معتبر (ویستابست) مورد اشاره قرار می‌گیرد:

  • تعبیه شیارهای تخلیه آب و رعایت فاصله شیار تخلیه از گوشه داخل قالب به میزان 3 تا 10 سانتی‌متر
  • استفاده نکردن از پروفیل گالوانیزه چند تکه و جوش داده شده
  • پانچ کردن جای دستگیره درب و پنجره بروی پروفیل گالوانیزه
  • استفاده از پروفیل گالوانیزه با ضخامت محاسباتی و حداقل 1/5 میلی‌متر
  • رعایت فاصله پیچ‌های اتصال ورق گالوانیزه به پروفیل به میزان حداکثر 40 سانتی‌متر و پیچ اول به فاصله 15 سانتی‌متر از ابتدای پروفیل
  • اجرای پیچ گالوانیزه روی تار خنثی پروفیل گالوانیزه
  • اجرای درزبندی با درزگیر EPDM و قرار دادن درز نوار در ضلع افقی بالا
  • استفاده از کانکتور از جنس زاماک
  • استفاده از لولای قابل تنظیم
  • الزام استفاده از لولای میانی برای درب و پنجره‌های تک حالته با ارتفاع زیاد و رعایت فاصله بین لولاها حداکثر 80 سانتی‌متر

شایان ذکر است که کنترل رعایت بعضی از نکات فنی پیش گفته با رویت پنجره ساخته شده امکان‌پذیر است ولی کنترل رعایت موارد غیر قابل رویت نیازمند بازدید نماینده خریدار از کارگاه حین تولید می‌باشد.

در پروژه‌های بزرگ فروشنده این امکان را برای خریدار فراهم می‌نماید تا به انتخاب خود بعضی پروفیل‌ها را شکافته و در مورد جزئیات غیر قابل رویت اطمینان یابد.

ملاحظات نصب       

  • معمولا فروشنده رأساً اقدام به اندازه‌گیری می‌نماید و به اندازه‌گیری خریدار اکتفا نمی‌کند ولی در هر صورت به هنگام اندازه‌گیری حفظ بادخور بین فریم انتظار فلزی با پنجره UPVC به میزان 4 الی 5 میلی‌‎متر می‌بایست در نظر گرفته شود.
  • رعایت فاصله اولین پیچ اتصال پنجره به فریم انتظار به فاصله 15 سانتی‌متر از گوشه قاب یا پروفیل میانی ثابت
  • رعایت فاصله بین پیچ‌های اتصال به میزان حداکثر 70 سانتی‌متر
  • استفاده از فیلر بین پنجره و فریم انتظار با فاصله 2 سانتی‌متر از پیچ نصب برای جلوگیری از تغییر شکل و خمیدگی پنجره
  • درزگیری پنجره با تزریق فوم پلی‌اورتان – تزریق فوم موجب ایجاد لایه عایق حرارتی و صوتی بین پنجره و قاب انتظار خواهد بود. زمان خشک شدن اولیه فوم 6 تا 15 دقیقه و زمان خشک شدن نهایی آن 24 ساعت برآورد می‌شود. پس از تزریق فوم می‌بایست روی آن با چسب آب‌بندی (سیلیکونی) پوشانده شود.
  • فیلرگذاری برای شیشه‌‌‌های دو جداره قبل از نصب شیشه
  • نصب پنجره‌ها حتما در محدوده دمایی 5 تا 35 درجه سانتی‌گراد انجام ‌شود.
  • قبل از نصب شیشه برچسب پروفیل قسمت‌هایی که پس از نصب به آن دسترسی وجود ندارد کنده شود.

برچسب  سایر قسمت‌ها پس از تکمیل ساختمان و اطمینان از عدم آلودگی با سیمان و گچ و رنگ، حداکثر به فاصله 2 تا 3 ماه بعد از نصب کنده شود.

منابع:

کاتالوگ و بروشور تولیدکنندگان

مبحث 6 مقررات ملی ساختمان

فهرست بها و تجزیه بهای ابنیه سال 1400